بتشديد و تخفيف در لغت است از دو گروه عرب - معنى هر دو يكسانست ، اما بتشديد قراءت نافع است و حمزه و كسايى و حفص . باقى بتخفيف خوانند ، ميگويد : زنده از مرده بيرون مىآرى و مرده از زنده . اين مرده نطفه است ، و خايهء مرغ ، و تخم نبات ، و شب تاريك . و اين زنده جانور است ، و نبات ، و روز روشن . اين از آن بيرون مىآرد و آن ازين . وَ تَرْزُقُ مَنْ تَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ - به غير تضييق و تقتير . و شرح اين در سورهء البقره رفت . قوله لا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكافِرِينَ أَوْلِياءَ - اين در شأن قومى آمد از مومنان كه پنهان دوستى داشتند با جهودان . رب العالمين ايشان را از آن باز زد و نهى كرد و گفت : مبادا كه مؤمن كافر را بدوستى گيرد . همانست كه گفت : لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَ عَدُوَّكُمْ أَوْلِياءَ . و جاى ديگر گفت : وَ مَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ . مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ اى من غير المؤمنين و سواهم . ميگويد : بيرون از مؤمنان كسى را بدوست مگيريد ، اين استحثاث مؤمنان است از ربّ العالمين بدوستى گرفتن يكديگر را ، و پسند آن بنزديك خداى . و اليه الاشارة بقوله : وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ . ولىّ دوست بود از دل ، مدار او مداجات ، و آميختن به ظاهر نه اولياء باشند . وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ الاتخاذ . فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ فِي شَيْءٍ اى فارق دينه و برئ اللَّه منه . و ميگويد : هر مومن كه موالات گيرد با كافران اللَّه ازو بيزارست يعنى از تولّاى وى بيزارست ، نپذيرد خداى طاعت وى ، و نپسندد . إِلَّا أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقاةً و تقاة و تقيّة و اتقاء و توقى يكى است ، و جمع تقاة تقى است .